• ЭГУЦС ашиглалтанд орсноор Монгол улсын эрчим хүчний системийн гаднаас үл хамаарах бие даасан байдлыг хангана.
  • ЭГУЦС Монгол улсын анхны томоохон чадлын усан цахилгаан станц болох юм.
  • 2014 онд ЦЭХ-ний өөрийн өртгөөс 20,92 төгрөгөөр доогуур үнээр хэрэглэгчдэд борлуулжээ.
  • Монгол улс 2020 он гэхэд эрчим хүчний үйлдвэрлэлийнхээ 20%-ийг СЭХ-ээр хангах үүрэг хүлээсэн.
  • Төвийн бүсийн нэгдсэн систем 2014 онд импортын цахилгаан эрчим хүчний төлбөрт 25 орчим сая ам.доллар зарцуулжээ.
  • Эрчим хүчний системийн эрэлт, нийлүүлэлт хугацааны эгшин бүрд тэнцвэртэй, тасралтгүй байдаг онцлогтой.
  • Геологи хайгуулын судалгаагаар ЭГУЦС-н далангийн суурийн геологийн нөхцлийг маш сайн гэж тогтоожээ.
  • Монгол улсын засгийн газар 2013 оны 11-р сард ЭГУЦС-ыг барих шийдвэр гаргалаа.
  • Жил ирэх тусам эрчим хүчний эх үүсвэр барьж байгуулах зардал өссөөр байна.
  • Эгийн голын УЦС нь Эг-Сэлэнгийн бэлчирээс 2,5 км зайд байрлана.
  • ЭГУЦС баригдснаар аж ахуйн үйл ажиллагаа эрхлэх олон боломж нээгдэнэ.
  • УЦС-ын эрчим хүч үйлдвэрлэл нь усан сангийн усны түвшингээс хамаардаг.
  • ЭГУЦС-ын орчимд жилд дунджаар 300-310 мм хур тунадас унадаг.
  • ЭГУЦС-ын орчимд агаарын дундаж температур нь 12-р сард -40 хэм, 7,8-р сард +25 хэм байдаг.
  • ЭГУЦС өвөлд үүсэх мөсний үзэгдлээ зохицуулж чадна.
  • ЭГУЦС-ын орчимд жилийн дундаж салхины хурд 2.3 м/с, харьцангуй чийгшил 72% байдаг.
  • Монгол улс 1977 оноос хойш ОХУ-аас импортолсон эрчим хүчнийхээ төлбөрт нийт 360 сая доллар буюу 530 тэрбум төгрөг төлжээ.
  • Асаалт хийх хугацааны хувьд УЦС 2-5 минут байдаг бол ДЦС-ууд 2-4 цаг байдаг.
  • Төвийн бүсийн нэгдсэн системийн 2014 оны оргил ачаалал 969 МВт хүрсэн.
  • ЭГУЦС 220кВ-ын 2 хэлхээ ЦДАШ-аар Төвийн Бүсийн Нэгдсэн Систем (ТБНС)-д холбогдоно.
  • ЭГУЦС жилд 709 мянган тонн CO2 бууруулах болно.
  • 2022 оноос ЭГУЦС-ын жилийн нийлүүлэлт 581 - 2662 сая кВт цаг хооронд хэлбэлзэж болохоор тооцоологдоод байна.
  • ЭГУЦС-ын хамрах талбайгаас 2014 оны Археологийн хайгуул-судалгаагаар 242 эртний дурсгал илрүүлсэн.
  • Төвийн Бүсийн Нэгдсэн Систем (ТБНС)-ийн цахилгаан станцуудын дотоод хэрэгцээ дунджаар 14,47% байна.
  • Эгийн голын орчим 423 зүйлийн ургамал ургадаг.
  • Манай хөрш хоёр улс дэлхийн усны эрчим хүчний үйлдвэрлэлээр тэргүүлэгч 5 орны тоонд багтдаг.
  • Тайширын УЦС АУЭХС-ийн эрчим хүчний хэрэглээний 27%-ийг хангаж байна.
  • 1878 онд дэлхийн хамгийн анхны усан цахилгаан станцыг байгуулжээ.
  • Өнөөдөр дэлхийн эрчим хүчний 20%-г усан цахилгаан станцаар үйлдвэрлэдэг бөгөөд 30 гаруй орнуудын голлох эрчим хүчний эх үүсвэр нь болж өгдөг байна.
  • Дөргөний УЦС ББЭХС-ийн эрчим хүчний хэрэглээний 30 орчим хувийг хангаж байна.
  • Далан бүхий усан сан нь эрчим хүч үйлдвэрлэх, усны нөөц болохоос гадна үерийн зохицуулалт, усалгаа, аялал жуулчлал, аж ахуй эрхлэх зорилгоор ашиглагдаж болдог.
  • Усан цахилгаан станц нь насжилт урттай, засвар үйлчилгээ, ашиглалтын зардал бага, хөрөнгө оруулалтаа нөхсөн байхад хямд өртөгтэй эрчим хүч үйлдвэрлэнэ.
  • Эгийн голын УЦС нь өөрийн борлуултын орлогоороо хөрөнгө оруулалтаа 20-25 жилд нөхөх тооцоололтой.
  • Дэлхийн хэмжээнд усан цахилгаан станцын суурилагдсан хүч 1,3 ТВт хүрээд байна.
  • Монгол улс усны эрчим хүчнийхээ нөөцийн дөнгөж 1,6%-ийг л ашиглаж байна.
  • Монгол орны эрчим хүчний өнөөгийн нөхцөл байдал, ус зүйн нарийвчилсан тооцоолол зэргийг судалсны үндсэн дээр ЭГУЦС-ын суурилагдах хүчин чадлыг 315 МВт байхаар сонгож авсан болно.
  • Эгийн голд 21 зүйлийн загас байдаг.
  • Сэлэнгэ мөрөн дээр төмөр бетон гүүр баригдана.
  • УЦС-ын үндсэн тоноглолын насжилт 30 гаран жил байдаг.
  • Төвийн Бүсийн Нэгдсэн Систем (ТБНС)-нд буй эрчим хүчний эх үүсвэрүүдийн суурилагдсан хүч чадал 1032 МВт болсон.
  • Монгол улсын хэмжээнд 6 дэд станцаар ОХУ-аас, 6 дэд станцаар БНХАУ-аас эрчим хүч импортлон авч байна.
ОХУ-ын талд мэдээлэл өгөх уулзалт боллоо.
Огноо: 2016-05-26

 

2016 оны 5 дугаар сарын 23, 24-ний өдрүүдэд “Монгол Улсад хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа зарим усан цахилгаан станц, усны барилга байгууламжийн төслүүдийн талаар ОХУ-д мэдээлэл өгөх уулзалт”-ыг Улаанбаатар хотноо зохион байгууллаа.

 

Уулзалтын зорилго нь хойд хөрштэйгээ ус, усны эрчим хүчний асуудлаар харилцан ойлголцох, цаашид хамтран ажиллах явдал байлаа. Уулзалтад ОХУ-ын Байгалийн нөөц, экологийн яам, Эрчим хүчний яам, Оросын Сибирийн болон Буриадын салбарын шинжлэх ухааны төв, Енисей голын сав газрын усны удирдах газар, ЭСЯ-ны төлөөлөл зэрэг зохих албаны төлөөлөгчид хүрэлцэн ирж оролцлоо.

 

 

Манай талаас ЭХЯ, ГХЯ, БОНХАЖЯ-ны төлөөлөл, салбарын эрдэмтэн доктор, судлаачид, төслийн ажилтнууд оролцсоны дээр Шүрэн УЦС, Орхон-говь усан сангийн цогцолбор төслийн зарим судалгааны ажлыг санхүүжүүлж буй Дэлхийн банк, Эгийн голын УЦС төслийн инженерингийн зөвлөх Франц улсын “Трактебел инженеринг” компанийн захирал, мэргэжилтэн, ЭГУЦС төслийн урьдчилсан шатны дэд бүтцийн ажлыг концессын гэрээгээр гүйцэтгэж эхэлсэн БНХАУ-ын СиЖиЖиСи компанийн төлөөлөл, Монгол Улс дахь тус улсын ЭСЯ-ны 3 дугаар нарийн бичгийн дарга зэрэг өргөн бүрэлдэхүүнийг хамарлаа.

 

Уулзалтаар Шүрэн, Орхон-говь, Эгийн голын УЦС төслүүд танилцуулагдсан бөгөөд 1964-1965 онд ЗХУ-ын Энергосетыпроект институтээс Монголд судалгаа явуулж, 28 байршилд УЦС байгуулж болно гэсэн дүгнэлт гарсны дотор эдгээр төслүүд тусгагдаж байжээ. Эгийн голын УЦС-ын төслийг БНХАУ-ын Засгийн газрын 1 тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлээс санхүүжүүлэхээр хоёр тал тохиролцоод байгаа билээ.

 

Уулзалтын явцад манай тал 9 илтгэл танилцуулга хийж, Оросын талаас гарсан бүх асуултад бүрэн хариулт өгсөнд тэд сэтгэл ханамжтай байлаа. Уулзалтаас Хамтарсан протокол байгуулж, хоёр тал “Байгал нуурын экосистемд сөрөг нөлөөлөл (байгаль орчинд үзүүлэх ямар нэг үлэмж хэмжээний хортой үр дагавар) үзүүлж болзошгүй аливаа үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхгүй байхаар тохиролцов. Түүнчлэн Протоколд тусгагдсан нэгэн чухал асуудал бол “Өөрийн нутаг дэвсгэр дээрх усны нөөцийг хамгаалах, ашиглах асуудлыг бие даан шийдвэрлэх Монголын талын эрхийг хүндэтгэж, Эгийн голын УЦС төсөл болон урьдчилсан шатны дэд бүтцийн ажлын концессын гүйцэтгэлийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэх тухай Монголын талын мэдэгдлийг Оросын тал анхааран хүлээн авсан тухай” заалт юм.

 

Ийнхүү харилцан ойлголцлын уур амьсгалд болсон энэхүү уулзалтын хамтарсан протоколыг ЗГХЭГ-ын дарга, Монгол Улсын сайд С.Баярцогт БНХАУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайдад албан ёсоор гардуулан өгнө.

 

 

 

 

 

 

 

ТӨСЛИЙН БАЙРШИЛ
  • Эгийн голын УЦС-ын далан баригдах газар нь
    Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын нутагт, Эг-Сэлэнгийн бэлчирээс 2.5 км зайд байрладаг.
УСАН САН
  • Усан сангийн хэвийн түвшин
    д.т.д 910 м
  • Усан сангийн эзэлхүүн
    5.7 тэрбум м3
  • Усан сангийн толион талбай
    154.3 км2
Дээш очих